Thursday, December 22, 2016

چپ‌هایِ همکارِ سازمانِ سیا



همکاری با دولت‌های کشورهای متخاصم خیانت محسوب می‌شود و ملت‌ها نیز با افراد و گروههایی که به دولتی متخاصم علیه کشورشان همکاری می‌کنند نگاهی منفی دارند. ولی وقتی دولتی بیش از اندازه‌ای معین سرکوبگر یا جائر باشد این مسئله دستکم برای برخی از بدیهی بودن خارج می‌شود و این مسئله به پرسشی قابل بررسی تبدیل می‌شود. در تاریخ معاصر خاورمیانه نیز همواره افراد یا گروههایی به این بهانه که حکومت زمان خودشان جائر و غیر قابل اصلاح است، با کمک گرفتن از دولت‌های دیگر یا حتی متخاصم سعی در براندازی داشته‌اند. کمک کردن برخی عراقی‌ها به آمریکا در حمله به عراق در زمان صدام از مهم‌ترین نمونه‌های تاریخ معاصر خاورمیانه است.


آیا خیانت به دولت مطلقا غیراخلاقی است؟ اگر مطلق نیست، چه شرایطی باید وجود داشته باشد تا این عمل به لحاظ اخلاقی توجیه باشد؟ اگر آن شرایط وجود داشته باشد چه نوع خیانتی و به چه شکل مجاز خواهد بود؟


سه تن از اعضای مکتب فرانکفورت (فرانتس نویمان، هربرت مارکوزه، اتو کیرشهایمر) نه تنها خیانت به آلمان نازی را بد نمی‌دانستند بلکه حتی با سازمان سیا (آن زمان این سازمان هنوز اسمش سیا نشده بود) همکاری بسیار گسترده‌ای کردند. آنها با توجه به شناخت گسترده‌ای که از جامعه آلمان – از وضعیت اقتصادی، بافت‌های فرهنگی، صنعت، کشاورزی، آموزش و پرورش و ...- داشتند گزارش‌هایی بسیار دقیق و مستند از جامعه آلمان برای سازمان سیا تهیه کرده بودند. این گزارش‌ها از حالت طبقه‌بندی خارج شده و در کتابی به چاپ رسیده‌اند (تصویر جلد کتاب در ابتدای پست). بررسی ایدئولوژی نازی‌ها (گزارش اول این کتاب در مورد یهودی‌ستیزی در آلمان نازی است)، معنای تغییرات و تحولاتی که در این دولت انجام می‌شود، امکان تغییر و چگونگی تغییر آلمان نازی و ... از جمله مواردی است که این اعضای فرانکفورت به صورت مبسوط به آنها پرداخته‌اند. این گزارش‌ها خیلی دقیق هستند. مثلا در فصل پنجم کتاب، یکی از مقاله‌های مشترک مارکوزه و گیلبرت را منتشر کرده که در آن به این نکته پرداخته شده که نازیسم در واقع با نخبگان پروس تفاوت دارند و آن نخبگان در واقع در نازیسم چندان هم کاره‌ای نیستند. در فصل ده نویمان مقاله‌ای دارد با عنوان «تاثیرات سیاسی و اجتماعی بمباران هوایی بر مردم آلمان»؛ در این نوشته او به پروپاگاندای نازی‌ها در مورد اینکه چه کشوری بمباران هوایی را شروع کرده می‌پردازد و به مسائلی همچون اینکه بمباران هوایی آلمان چه طبقاتی را بیشتر تحت تاثیر قرار داده است می‌پردازد (می‌نویسد طبقه متوسط بیش از همه آسیب دیده‌اند چرا که طبقه کارگر چیز زیادی هم برای از دست دادن نداشتند! و طبقه ثروتمند نیز آسیب ناچیزی دیده‌اند (ص 126) – «شاید» بر همین اساس هم باشد که طبقه متوسط مخالف جنگ است چون بیشترین ضرر را در صورت بروز جنگ این طبقه خواهد داشت). او همچنین می‌گوید که بمباران آلمان باعث افزایش خصومت بین جمعیت شهری و روستایی شده است. چرا که به طور کلی جمعیت روستایی در آلمان نازی وضعیت مالی بهتری پیدا کرد، امنیت بیشتری داشتند و بر اثر بمباران شهرنشینان مجبور به فرار به روستاها می‌شدند.


در این کتاب به بررسی اینکه کشتن هیتلر چگونه تاثیری بر مردم آلمان خواهد گذاشت، اپوزیسون داخل آلمان در چه وضعیتی است و چگونه می‌توان ان را تقویت کرد، چگونگی آزادسازی آلمان از دست نازی‌ها و موضوعات بسیار دیگری پرداخته شده است. در فصل سیزده این کتاب مقاله‌ای از مارکوزه آمده که در آن او به تشریح، بررسی و تحلیل حزب کمونیست آلمان برای سازمان سیای آمریکا پرداخته است، که این هم در نوع خود پدیده بی‌نظیری است.


اگر بر این باورید که کار این چپ‌گرایان در ارائه تحلیل به سازمان جاسوسی امپریالیسم کار درستی بوده است، از نظر شما نازیسم نوع حکومتی بوده است که خیانت به آن موجه بوده است (با فرض اینکه صرفا طرفدار خیانت نیستید و بر این باورید که خیانت در شرایطی موجه است). اگر چنین است دقیقا چه عواملی در حکومت نازی این توجیه را فراهم می‌کند؟ آیا صرفا برای همان مورد کارآیی دارد یا در دیگر دولتها در دیگر زمانها نیز کارآیی دارد؟ گذشته از این، آیا همکاری این چپ‌گرایان با آمریکا خیانت به آرمان‌های چپ محسوب می‌شود؟ یا دشمنی و عدم همکاری با آمریکا نیز یک امر مطلق نیست؟ اگر مطلق نیست یک چپ‌گرا در چه حالتی می‌تواند از آرمان‌های خود عدول کند و با آمریکا همکاری کند؟   



پس از اینکه هیتلر در آنچه جنگ جهانی دوم نامیده می‌شود به آمریکا اعلام جنگ کرد، آمریکا گروههای تحقیقاتی برای شناخت بهتر جامعه، سیاست و فرهنگ آلمان تشکیل داد. این نوع از جاسوسی تخصصی همچنان در کشورهای مختلف در جریان است. ولی حمله آمریکا به عراق و افغانستان بر مبنای هیچگونه تحقیقی از این دست انجام نشده بود، بلکه بر مبنای گزارش‌هایی ساختگی.

نقد و بررسی کتاب «مکتب تفکیک» نوشته محمدرضا حکیمی

اگر فردی بخواهد به فهمی از کتاب مقدس دینی که چندین سده پیش نگاشته شده دست پیدا کند، چه باید بکند؟ باید آن را بخواند. اگر فردی بخواهد به...