Tuesday, October 4, 2016

تجاوز جنسی، فرگشت و فمینیسم





در پست قبلی - «فمینیسم و علم» - به نقدی فمینیستی به علم اشاره کردیم، در این پست به موردی دیگر می‌پردازیم، یعنی نقد فمینیستی به تبیین علمی تجاوز جنسی. در تبیین فرگشتی از تجاوز، تجاوز جنسی به عنوان مکانیسمی برای گستراندن ژنهای خود توسط مردان برشمرده می‌شود و عامل اصلی تجاوز میل جنسی محسوب می‌شود. به عبارتی میان مردان شکارچی-گردآورنده تجاوز به عنوان روشی برای تولید مثل بوده است، مثلا برای مردانی که نمی‌توانستند زنان را به روشی دیگر «بدست بیاورند». همچنین در مورد قربانیان تجاوز در رویکرد فرگشتی یکی از پرسش‌هایی که مطرح است این است که چرا تجاوز جنسی اینقدر آسیب‌زا است. یکی از تبیین‌های فرگشتی این است که جذابیت جنسی زنان عامل جذب مردان بوده چرا که مردان منابع گردآوری میکرده و در واقع این روشی برای تهیه غذا توسط زنان بوده است و تجاوز جنسی باعث می‌شده مردان جذب زنان قربانی نشوند یا تبیینی دیگر این است که تجاوز می‌توانسته باعث حامله شدن زنان شود و از آنجایی که متجاوز فرار می‌کند، قربانی دارای فرزند امکان بقای کمی دارد چرا که مردها در جوامع شکارچی-گردآورنده تمایلی به هزینه کردن برای فراهم آوردن منابع غذایی برای کودکان دیگران را نداشتند.

ولی برخی از تجاوزها توسط مردان به مردان دیگر می‌شود و بخشی از تجاوزها به افرادی است که توان بچه دار شدن ندارند (کودکان یا کهنسالان) و این موارد مثال نقضی هستند برای تبیین فرگشتی تجاوز جنسی. البته در اینجا اختلاف نظر بین موافقان و مخالفان تبیین فرگشتی وابسته به این است که چه میزان از تجاوزها، تجاوز به زنان در سنینی است که توان باردار شدن داشته باشند، اگر این نوع تجاوز بخش عمده‌ای از تجاوزها را تشکیل دهد نظریه فرگشتی همچنان مدعی قدرت تبیین بالایی خواهد بود.

باید توجه داشت که فرگشت نظریه علمی است و در حال تبیین پدیده‌ها است و هنجاری نیست یعنی کسی نمی‌تواند بر اساس فرگشت به این نتیجه برسد که تجاوز خوب است یا موجه است. فرگشت بر این پیش فرض بنا نهاده شده که میان اجداد انسان‌ها، مردها تنوع‌طلبی جنسی داشته و زنان سخت‌گیر بوده‌اند. ولی در بین دیگر نخستی‌سانان این دسته بندی تایید نمی‌شود. شواهد تجربی زیادی بین برخی نخستی‌سانان نشان می‌دهد که تنوع‌طلبی بین ماده‌ها فراگیر است.

رویکردهای فمینیستی منتقد رویکرد فرگشتی تبیین تجاوز جنسی، علاوه بر بررسی شواهد تجربی و زیرسوال بردن رویکرد فرگشتی به تجاوز، عامل فرهنگی را عامل اصلی می‌دانند و عنوان می‌کنند که تجاوز یک نوع اعمال قدرت و مصداق خشونت است که در فرهنگ مردسالاری وسیله‌ای برای مجازات است یا با «مالکیت زنان» مرتبط است. همچنین ملامت و حتی گاه توبیخ قربانی تجاوز نیز از مکانیسم‌های فرهنگ مردسالاری است. این فرهنگ به شکل‌های متفاوت بازتولید می‌شود. به عنوان یک مثال به فحش‌های متداول در اغلب زبان‌ها دقت کنید تهدید به تجاوز جنسی خود شخص یا خویشاوندان نزدیک او از متداول‌ترین فحش‌ها هستند.

این صرفا یک اشاره است در راستای پست قبلی.
منابع زیر برای افرادی که می‌خواهند بحث را پی بگیرند :



نقد و بررسی کتاب «مکتب تفکیک» نوشته محمدرضا حکیمی

اگر فردی بخواهد به فهمی از کتاب مقدس دینی که چندین سده پیش نگاشته شده دست پیدا کند، چه باید بکند؟ باید آن را بخواند. اگر فردی بخواهد به...