Saturday, September 27, 2014

ترجمه در زمان قاجار

در زمان قاجار مترجمان آثار غربی به زبان فارسی از دخل و تصرف، حذف یا حتی تغییر مطالب کتاب اصلی ابایی نداشتند. برخی از این گونه تغییرات در حین ترجمه گاهی برای خشنودی شاه، مقام های کشوری و غیره انجام میشد تا مترجم بتواند از این طریق به امتیازی دست یابد. از طرف دیگر گاهی این دخل و تصرف ها در ترجمه ها برای مقاصد سیاسی، مذهبی و اجتماعی انجام میشد.

مثلن یکی از کتاب هایی که اعتماد السلطنه ترجمه کرده بود (یا زیر نظر او ترجمه شده بود) «خاطرات یک خر» نوشته کنتس دوسگور بود، در ترجمه این کتاب گفته هایی سیاسی در مورد ماهیت زندگی اجتماعی و آزادی افراد، و نقد استعاری امین السلطان، نخست وزیر وقت، نیز گنجانده شده است که طبیعتن در متن اصلی کتاب نبوده است.

آخوندزاده نیز نامه ای از دیوید هیوم خطاب به علمای مسلمان هند را ترجمه کرد؛ در حالی که هیوم هرگز چنین نامه ای ننوشته بود. در واقع آخوندزاده نقدهای خودش را به اسم هیوم جا زد، تا از این طریق از دست علما در امان باشد.
 

ترجمه کتابهای فلسفی با دشواری های بیشتری مواجه بودند. گروههای مذهبی که دارای نفوذ زیادی نیز بودند با کتابهای فلسفه غربی به شدت مخالف بودند. به عنوان مثال در سال 1853 میلادی کتاب ترجمه شده ای از دکارت را سوزاندند. پادشاهان و مقامات کشوری نیز با ترجمه کتاب های فلسفه سیاسی مخالف بودند چرا که قدرت مطلقه آنها را به چالش می کشید.

منبع
Masroori, C. (2000). European thought in nineteenth-century Iran: David Hume and others. Journal of the History of Ideas, 61(4), 657-674.



نقد و بررسی کتاب «مکتب تفکیک» نوشته محمدرضا حکیمی

اگر فردی بخواهد به فهمی از کتاب مقدس دینی که چندین سده پیش نگاشته شده دست پیدا کند، چه باید بکند؟ باید آن را بخواند. اگر فردی بخواهد به...